وزن کشی زیر آب

روش های زیادی برای اندازه گیری ترکیب بدن به کار برده می شود که از این میان، روش وزن کشی زیر آب به عنوان روش استاندارد طلایی شناخته شده است و روش های جابجایی هوا و جذب اشعه ایکس نیز به عنوان روش های مرجع مورد استفاده قرار می گیرند.

یک مدل جامع، چهار نوع ترکیب بدن را به صورت چربی، چربی بدون آب، چربی بدون املاح، وچربی بدون پروتئین فرض میکند. به سبب دشواری اندازه گیری هر کدام از این بخش ها، یک مدل دو قسمتی از ترکیبات بدن، بیشتر متداول است. در مدل حاضر، بافت های بدون چربی (عضلات ) و بافت های چربی دو قسمت مذکور را تشکیل می دهند، به این معنی که وزن بدن به صورت ترکیبی از وزن بدون چربی و وزن چربی فرض میشود.

یکی از دقیق ترین مدل دو ترکیبی در ارزیابی ترکیب بدن وزن کشی زیر آب است. دراین روش برای بدست آوردن وزن ورزشکار در داخل آب، وی را به داخل حوضچۀ آب میبرند.

به طور ویژه، وزن کشی زیر آب روشی برای تعیین چگالی بدن است. ابتدا چگالی بدن محاسبه می شود و سپس می توان معادلات مربوط به تبدیل آن به درصد چربی بدن را مورد استفاده قرار داد.

بنا بر این چگالی (گرم در میلی متر ) بدن را می تواند از طریق محاسبه ی جرم (وزن به گرم) و حجم به (میلی متر) بدن تعیین کرد. جرم بدن را می توان به عنوان جرم یا وزن بدن در هوا محسوب کرد و اغلب به صورت اختصاری Wa به کار می رود. حجم بدن بر اساس اصل ارشمیدس تعیین می شود، که به موجب آن، مقدار جرم یک بدن شناور در آب،  با حجم آب جا به جا شده بوسیله ی بدن فرد نسبت مستقیم دارد. اصل ارشمیدس می گوید که بدن شناور در آب، معادل وزن آب جا به جا شده، کاهش وزن پیدا می کند.

دست کم دو روش برای تعیین چگالی بدن از طریق وزن کردن بدن انسان در زیر آب وجود دارد

  • روش حجم سنجی که با استفاده از یک اطاقک استوانه ای باریک اندازه گیری می شود و مشکلات اندازه گیری آب جا به جا شده ی فرد غوطه ور در آب را ندارد. تبدیل کردن این حجم جا به جا شده به اندازه های مربوط به چگالی بدن، اولین بار در سال ۱۹۴۲ ارایه و پیشنهاد شد.
  • روش توزین زیر آب، مشتق شده از حجم بدن است که در آن چگالی بدن از طریق وزن بدن در حالت غوطه وری کامل در زیر آب محاسبه و تعیین می شود. روش تعیین چگالی بدن تنها فنی است که بر روی این دستورالعمل متمرکز شده است.

هنگامیکه وزن های داخل آب و بیرون از آب به دست آمد، مجموعه ای از محاسبات برای تعیین چگالی بدن به کار میرود.

وقتی که چگالی بدن تعیین شد درصد چربی بدن نیز برآورد می شود.

به رغم دقت این روش، وزن کشی زیر آب به علت نیاز آن به ابزار گران قیمت،  متخصصین مجرب صرف زمان زیاد، کاربرد کمتری دارد.

خلاصه ای از روش های اجرا

  • تکنسین درجه حرارت آب (۳۳ تا ۳۶ درجه) را اندازه  گیری و ثبت می کند.
  • بعد از استحمام، شرکت کننده به حوضچه وارد می شود.
  • کارشناس فنی، وزن وسایل اضافی را ثبت می کند و عمق صندلی را در سط چانۀ آزمودنی قرار می دهد.
  • شرکت کننده غوطه ور شده و سپس با فشار دست، هوای موجود در موها و لباس شنا را خارج می کند.
  • شرکت کننده بر روی صندلی می نشیند و در صورت لزوم با تسمه به صندلی بسته می شود.
  • کارشناس فنی آموزش های لازم برای بازدم را به شرکت کننده می دهد.
  • یک نشانه برای علامت دادن به آزمودنی از پیش تعیین می شود که از طریق آن زمانی که توزین به درستی انجام شد به آزمودنی علامت داده شود.
  • آزمودنی هم زمان با پایین بردن سر و شانه ها به زیر آب، بازدم را شروع می کند.
  • کارشناس فنی، هم زمان با مشاهده حباب ها، عقربه ترازو را مرطوب می کند.
  • معمولا در نزدیکی های ثانیه دهم، کارشناس فنی علامت بیرون آمدن از آب را می دهد و وزن بدن در زیر آب با تقریب ۲۰ تا ۵۰ گرم ثبت می کند.
  • این روند ۵ تا ۱۲ بار، با توجه به ثبات مقادیر وزن، تکرار می شود.
  • میانگین دو یا سه تکرار آخر برای معادلۀ چگالی انتخاب می شود.